Connect with us

Πολιτική

Το όριο των 40.000 – Η Θεσπρωτία μπροστά στο στοίχημα του 2035

 

Ή θα οργανώσουμε την επιστροφή, ή θα συνηθίσουμε την απουσία.

Η Θεσπρωτία πλησιάζει το όριο των 40.000 κατοίκων.

Δεν είναι απλώς αριθμός. Είναι προειδοποίηση.

Το 2011 η Περιφερειακή Ενότητα Θεσπρωτίας είχε 43.587 κατοίκους. Το 2021 είχε 40.804. Την 1η Ιανουαρίου 2025, σύμφωνα με τα νεότερα εκτιμώμενα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, είχε υποχωρήσει στους 40.170.

Μέσα σε λιγότερο από δεκαπέντε χρόνια, χάθηκαν περίπου 3.400 άνθρωποι. Σχεδόν 8% του πληθυσμού.

Αυτό δεν είναι στατιστική. Είναι πολιτική ευθύνη.

Όταν ένας τόπος χάνει ανθρώπους, δεν χάνει μόνο πληθυσμό. Χάνει ρυθμό. Χάνει αγορά. Χάνει σχολεία. Χάνει γιατρούς. Χάνει οικογένειες. Χάνει την πίστη ότι το μέλλον μπορεί να κατοικήσει εκεί.

Γι’ αυτό το πραγματικό ερώτημα για τη Θεσπρωτία δεν είναι ποια έργα θα γίνουν.

Είναι ποιοι θα ζουν εδώ το 2035.

Πολλοί γνωρίζουμε παιδιά από κάθε γωνιά της Θεσπρωτίας με μεγάλα όνειρα. Παιδιά που αγαπούν τον τόπο τους, αλλά δυσκολεύονται να φανταστούν ότι η ζωή που ονειρεύονται μπορεί να χωρέσει εδώ.

Αυτό δεν είναι μομφή προς τα παιδιά. Ούτε προς τον τόπο.

Είναι ευθύνη δική μας.

Όταν τα παιδιά μας θεωρούν αυτονόητο ότι το μέλλον τους βρίσκεται αλλού, το πρόβλημα δεν είναι τα όνειρά τους. Είναι ότι εμείς δεν έχουμε μεγαλώσει αρκετά τον ορίζοντα της Θεσπρωτίας.

Το βλέπει κανείς στην Ηγουμενίτσα. Το βλέπει στους Φιλιάτες. Το βλέπει στην Παραμυθιά. Το βλέπει στις παράκτιες κοινότητες και στα χωριά της ενδοχώρας.

Υπάρχουν παιδιά. Υπάρχουν μεγαλύτεροι άνθρωποι. Υπάρχουν όσοι έχουν ήδη σταθεροποιηθεί επαγγελματικά.

Αλλά η κρίσιμη ηλικία — οι νέοι 18 έως 35 ετών — είναι λιγότερο ορατή απ’ όσο θα έπρεπε.

Και όταν λείπει αυτή η ηλικία, ένας τόπος δεν χάνει απλώς εργατικά χέρια. Χάνει κοινωνική πυκνότητα. Χάνει παρέες, συνεργασίες, ιδέες, δεσμούς, επιχειρήσεις, οικογένειες. Χάνει το αυτονόητο περιβάλλον μέσα στο οποίο ένας νέος άνθρωπος μπορεί να χτίσει ζωή.

Η νέα γενιά χρειάζεται νέα γενιά γύρω της.

Δεν μένει κανείς σε έναν τόπο μόνο επειδή υπάρχει μια θέση εργασίας. Μένει όταν έχει ανθρώπους της ηλικίας του. Όταν μπορεί να συναναστραφεί, να συνεργαστεί, να δημιουργήσει, να επιχειρήσει, να χτίσει δεσμούς και προοπτική.

Χρειάζεται δουλειά.

Αλλά χρειάζεται και ζωή.

Αυτό είναι το νέο στοίχημα της ελληνικής περιφέρειας.

Οι περιοχές δεν ανταγωνίζονται πλέον μόνο για έργα. Ανταγωνίζονται για ανθρώπους: οικογένειες, γιατρούς, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες, επιχειρηματίες, νέους που έφυγαν και μπορούν να επιστρέψουν.

Η Θεσπρωτία δεν είναι εξαίρεση. Είναι προειδοποίηση.

Όποιος τόπος δεν κρατά ανθρώπους, αργά ή γρήγορα χάνει και τη δύναμη να διεκδικεί.

Και εδώ υπάρχει ένα τραύμα που δεν πρέπει να κρύβεται.

Η Θεσπρωτία έχασε την τριτοβάθμια παρουσία της στην Ηγουμενίτσα.

Δεν ήταν απλώς εκπαιδευτική απώλεια. Ήταν απώλεια φοιτητών, καθημερινής κίνησης, νεανικής ηλικίας, επιστημονικής παρουσίας, πολιτιστικής ενέργειας, τοπικής οικονομίας και προοπτικής.

Ένας τόπος που χάνει την τριτοβάθμια εκπαίδευση χάνει έναν από τους φυσικούς μηχανισμούς με τους οποίους ανανεώνει την κοινωνία του.

Άρα το ζητούμενο δεν είναι να κάνουμε μνημόσυνο στο παρελθόν.

Είναι να οργανώσουμε την επιστροφή.

Η Ευρώπη το έχει ήδη αναγνωρίσει. Μιλά για περιοχές που κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν σε παγίδα απώλειας ανθρώπινου δυναμικού: τόπους που χάνουν νέους, επαγγελματίες, δεξιότητες, κοινωνική και οικονομική ενέργεια.

Η Ελλάδα έχει επίσης ανοίξει τη συζήτηση με ορίζοντα το 2035. Υπάρχει εθνικό σχέδιο για το δημογραφικό. Υπάρχουν 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, ένα για κάθε Περιφερειακή Ενότητα. Υπάρχει διαδικασία. Υπάρχει πλαίσιο. Υπάρχει παράθυρο.

Αλλά το παράθυρο δεν μένει ανοιχτό για πάντα.

Τα Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης δεν είναι απλώς διοικητική διαδικασία. Είναι η στιγμή όπου κάθε τόπος πρέπει να πει τι θέλει να γίνει την επόμενη δεκαετία.

Η Θεσπρωτία δεν έχει την πολυτέλεια να πάει σε αυτή τη διαδικασία με γενικόλογες ευχές.

Πρέπει να πάει με σχέδιο.

Με αίτημα χρηματοδότησης.

Με εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.

Με δείκτες.

Με χρονοδιάγραμμα.

Με πολιτικό βάρος.

Το ζήτημα δεν είναι να γραφτούν έργα σε έναν πίνακα. Το ζήτημα είναι να χρηματοδοτηθεί ένα σχέδιο που κρατά ανθρώπους.

Στέγη.

Τριτοβάθμια παρουσία.

Υγεία.

Σχολεία.

Επιστροφή νέων.

Λιμάνι με τοπική αξία.

Τουρισμός δώδεκα μηνών.

Πολιτισμός και δημόσια ζωή.

Αν η Θεσπρωτία δεν διεκδικήσει τώρα το δικό της σχέδιο, θα βρεθεί να παρακολουθεί άλλη μια ευκαιρία να περνάει μπροστά της.

Και αυτή τη φορά, το κόστος δεν θα είναι απλώς χαμένα έργα.

Θα είναι χαμένοι άνθρωποι.

Αυτό είναι το Σχέδιο Θεσπρωτία 2035.

Όχι ευχολόγιο.

Πρόγραμμα.

Πρώτον: εκπαιδευτικός και ερευνητικός κόμβος στην Ηγουμενίτσα.

Όχι άλλη τριτοβάθμια απουσία ως φυσιολογική κατάσταση. Οι εγκαταστάσεις της Ηγουμενίτσας πρέπει να αποκτήσουν ζωντανό ρόλο: θερινά σχολεία, Erasmus, προγράμματα γαλάζιας οικονομίας, υδατοκαλλιέργειες, παράκτιο περιβάλλον, τουρισμό, πολιτισμό, διά βίου μάθηση, συνέδρια, εκπαιδευτικές δράσεις.

Φυσική παρουσία.

Νέοι άνθρωποι.

Φοιτητές. Ερευνητές. Κίνηση. Ζωή.

Δεύτερον: πρόγραμμα στέγης για όσους θέλουμε να κρατήσουμε και να φέρουμε.

Δεν υπάρχει επιστροφή χωρίς σπίτι.

Στο Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης Θεσπρωτίας 2035 πρέπει να ενταχθεί ειδικό στεγαστικό πρόγραμμα, με εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους: άδεια δημόσια και δημοτικά κτίρια, κλειστές κατοικίες, ανακαίνιση, χαμηλό ενοίκιο, κίνητρο μόνιμης εγκατάστασης για γιατρούς, εκπαιδευτικούς, νέους επαγγελματίες και οικογένειες.

Τρίτον: πακέτο επιστροφής νέων επαγγελματιών.

Μικρές επιχορηγήσεις εγκατάστασης. Φορολογικά και ασφαλιστικά κίνητρα για τα πρώτα χρόνια. Χώροι κοινής εργασίας σε Ηγουμενίτσα, Φιλιάτες και Παραμυθιά. Σύνδεση με logistics, αγροδιατροφή, υγεία, τουρισμό, ψηφιακή εργασία και γαλάζια οικονομία.

Αν θέλουμε νέους να επιστρέψουν, πρέπει να τους δώσουμε λόγο, χώρο και ορίζοντα.

Τέταρτον: υγεία ως όρος παραμονής.

Το Νοσοκομείο Φιλιατών και η πρωτοβάθμια φροντίδα δεν είναι απλώς υπηρεσίες. Είναι προϋπόθεση για να μείνουν οικογένειες και ηλικιωμένοι.

Χρειάζονται κίνητρα μόνιμης εγκατάστασης γιατρών, στήριξη στέγης, κάλυψη απομακρυσμένων κοινοτήτων και δημόσιοι δείκτες επάρκειας.

Η υγεία δεν είναι απλώς κοινωνική πολιτική.

Είναι προϋπόθεση παραμονής.

Πέμπτον: σχολεία ως δείκτης ζωής.

Δεν μετράμε μόνο πόσα έργα προχωρούν. Μετράμε πόσα παιδιά γράφονται κάθε χρόνο. Πόσες τάξεις κρατιούνται. Ποιες περιοχές κινδυνεύουν να αδειάσουν.

Όταν ένα σχολείο δυσκολεύεται να μείνει ανοιχτό, δεν χάνεται απλώς μια εκπαιδευτική μονάδα.

Χάνεται εμπιστοσύνη στο μέλλον.

Έκτον: λιμάνι και τουρισμός με τοπική αξία.

Το λιμάνι της Ηγουμενίτσας δεν μπορεί να είναι μόνο πύλη διέλευσης.

Η διέλευση πρέπει να γίνει εγκατάσταση.

Η κίνηση πρέπει να γίνει αξία.

Το λιμάνι πρέπει να αφήνει δουλειές, υπηρεσίες, logistics, επιχειρηματικότητα και προοπτική για νέους ανθρώπους.

Η τουριστική κίνηση δεν αρκεί να είναι εποχική. Πρέπει να γίνει ζωή δώδεκα μηνών: εισόδημα, υπηρεσίες, προϊόντα, μικρές επιχειρήσεις, εργασία, πολιτισμός.

Δεν αρκεί να περνούν άνθρωποι από τη Θεσπρωτία.

Πρέπει να μένουν άνθρωποι στη Θεσπρωτία.

Έβδομον: δημόσια ζωή και κοινωνική πυκνότητα.

Για να μείνουν οι νέοι, δεν αρκεί μόνο η οικονομία. Χρειάζεται δημόσια ζωή. Χώροι συνάντησης. Πολιτισμός. Αθλητισμός. Γνώση. Σύλλογοι. Εμπειρίες. Συλλογική ταυτότητα.

Η εστίαση και η καθημερινή κοινωνικότητα έχουν τη σημασία τους. Αλλά δεν μπορούν να είναι ολόκληρος ο ορίζοντας μιας νέας γενιάς.

Όχι μόνο εισόδημα.

Ταυτότητα.

Όλα αυτά — εκπαίδευση, εργασία, υγεία, σχολείο, λιμάνι, τουρισμός, πολιτισμός — δεν είναι ξεχωριστά κεφάλαια.

Είναι οι προϋποθέσεις για να μπορεί ένας νέος άνθρωπος να πει: μένω.

Από εδώ και πέρα, η παρατήρηση δεν αρκεί.

Η Θεσπρωτία δεν μπορεί να πλησιάζει το όριο των 40.000 κατοίκων και να μένει σε λογικές που απλώς παρακολουθούν τη φθορά.

Η επόμενη δεκαετία δεν θα συγχωρήσει την αδράνεια.

Το ερώτημα είναι καθαρό:

Θα συνεχίσουμε να επενδύουμε την ελπίδα μας στην απλή διαχείριση της φθοράς;

Ή θα οργανώσουμε μια νέα δυναμική ώθηση για να κρατήσουμε ανθρώπους, ζωή και προοπτική στον τόπο;

Αυτό δεν είναι ζήτημα αντιπαράθεσης.

Είναι ζήτημα ευθύνης.

Η Θεσπρωτία δεν κινδυνεύει επειδή δεν έχει δυνατότητες. Κινδυνεύει επειδή μπορεί να χάσει την κρίσιμη μάζα ανθρώπων που χρειάζεται για να τις αξιοποιήσει.

Αν χαθεί αυτή η δεκαετία, δεν θα χαθεί απλώς χρόνος.

Θα χαθούν άνθρωποι από τον τόπο.

Θα χαθούν νέες οικογένειες. Θα χαθούν επαγγελματίες που δεν θα επιστρέψουν. Θα χαθούν παιδιά που θα μάθουν από νωρίς ότι το μέλλον τους βρίσκεται αλλού. Θα χαθεί η ευκαιρία να μετατρέψουμε τα πλεονεκτήματα της Θεσπρωτίας σε πραγματική ζωή.

Η συζήτηση αυτή δεν είναι εναντίον κανενός.

Είναι εναντίον της αδράνειας.

Όσα έγιναν έχουν τη σημασία τους. Αλλά η επόμενη δεκαετία δεν θα κερδηθεί με τις συνήθειες της προηγούμενης.

Οι περιοχές που θα αντέξουν δεν θα είναι απλώς εκείνες που θα εξασφαλίσουν έργα.

Θα είναι εκείνες που θα κρατήσουν ανθρώπους.

Η Θεσπρωτία δεν ζητά λύπηση.

Έχει πλεονεκτήματα. Έχει ανθρώπους. Έχει θέση, ταυτότητα και δυνατότητες.

Αυτό που χρειάζεται είναι να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να διαχειρίζεται τη συρρίκνωση ή αν θα οργανώσει την ανατροπή της.

Με αυτοπεποίθηση. Όχι με μιζέρια.

Με σχέδιο. Όχι με αποσπασματικές κινήσεις.

Με στόχους. Όχι με ευχολόγια.

Με ανθρώπους στο κέντρο. Με δείκτες ζωής, όχι μόνο με πίνακες έργων.

Κάθε τόπος έχει μια στιγμή που πρέπει να αποφασίσει αν θα συνεχίσει όπως πριν ή αν θα αλλάξει πορεία.

Για τη Θεσπρωτία, αυτή η στιγμή είναι τώρα.

Γιατί το μέλλον ενός τόπου δεν μετριέται μόνο σε ό,τι χτίζεται.

Μετριέται σε όσους μένουν, σε όσους επιστρέφουν, σε όσους δημιουργούν, σε όσους αποφασίζουν ότι το μέλλον τους μπορεί να κατοικήσει εδώ.

Αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα της Θεσπρωτίας για το 2035.

Και η απάντηση δεν μπορεί να περιμένει.

Σωτήρης Γιάκης

Continue Reading
Advertisement

Πολιτική

Σωτήρης Γιάκης – Ο εκπρόσωπος του λαού όπως θα έπρεπε να είναι όλοι

Η Θεσπρωτία χρειάζεται ανθρώπους με όραμα, τόλμη και ουσιαστικό πολιτικό λόγο.

Η παρέμβαση του Σωτήρη Γιάκη για το ΞΕΝΙΑ και το Πανεπιστήμιο δεν είναι μία ακόμη πολιτική δήλωση. Είναι μια κραυγή ευθύνης για το μέλλον της Ηγουμενίτσας και της Θεσπρωτίας.
Σε μια εποχή όπου η πολιτική στην περιφέρεια συχνά εγκλωβίζεται σε δημόσιες σχέσεις, φωτογραφίες, τυπικές ανακοινώσεις και διαχείριση της επικαιρότητας, υπάρχουν κάποιες παρεμβάσεις που ξεχωρίζουν γιατί αγγίζουν την ουσία.

Η δημόσια τοποθέτηση του Σωτήρη Γιάκη με αφορμή την επιστροφή του ιστορικού ΞΕΝΙΑ στον τουρισμό και την παράλληλη απουσία ουσιαστικής διεκδίκησης για την πανεπιστημιακή παρουσία στην Ηγουμενίτσα, αποτελεί μία από αυτές τις σπάνιες παρεμβάσεις.

Δεν πρόκειται απλώς για ένα άρθρο.
Πρόκειται για μια πολιτική τοποθέτηση με αναπτυξιακό βάθος, κοινωνική ευαισθησία και ξεκάθαρη στρατηγική σκέψη.

Το κεντρικό ερώτημα που θέτει είναι βαθιά πολιτικό και βαθιά ουσιαστικό
Το ΞΕΝΙΑ επιστρέφει στον τουρισμό.
Και πολύ σωστά επιστρέφει.

Η αξιοποίηση ενός τόσο ιστορικού και εμβληματικού ακινήτου μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης, τουριστικής αναβάθμισης και οικονομικής δραστηριότητας για ολόκληρη την περιοχή.

Όμως ο Σωτήρης Γιάκης θέτει ένα ερώτημα που κανείς μέχρι σήμερα δεν τόλμησε να βάλει στο τραπέζι με τέτοια καθαρότητα:

“Το Πανεπιστήμιο ποιος θα το επιστρέψει στην Ηγουμενίτσα;”
Και μέσα σε μία μόνο φράση, αποτυπώνεται όλο το πρόβλημα της Θεσπρωτίας των τελευταίων ετών.

Μια περιοχή με τεράστιες δυνατότητες.
Ένα λιμάνι στρατηγικής σημασίας.
Μια πύλη της Ελλάδας προς την Ευρώπη.
Ένας τόπος με γεωπολιτική, τουριστική και εμπορική αξία.

Και όμως…

Χρόνια τώρα, αντί να ενισχύεται, βλέπει σταδιακά να χάνει δομές, ευκαιρίες, προοπτικές και κυρίως τη νέα γενιά της.

Ο λόγος του Σωτήρη Γιάκη ξεχωρίζει γιατί μιλά με πραγματικούς όρους ανάπτυξης
Το πιο σημαντικό στοιχείο της παρέμβασής του είναι ότι αντιμετωπίζει το Πανεπιστήμιο όχι ως ένα “κτίριο” ή μια “υπηρεσία”, αλλά ως πυλώνα ζωής και προοπτικής για ολόκληρη την κοινωνία.

Γιατί ένα Πανεπιστήμιο σημαίνει:

νέοι άνθρωποι στην πόλη,
οικονομική δραστηριότητα,
διασύνδεση με την καινοτομία,
πολιτιστική ανάπτυξη,
νέες θέσεις εργασίας,
ενίσχυση της τοπικής αγοράς,
συγκράτηση πληθυσμού,
σύνδεση της περιφέρειας με το μέλλον.
Αυτό δείχνει άνθρωπο που κατανοεί πραγματικά πώς αναπτύσσεται ένας τόπος.

Όχι με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα.
Όχι με δημόσιες σχέσεις.
Όχι με πολιτική επιβίωσης.

Αλλά με στρατηγική σκέψη, διεκδίκηση και σχέδιο.

Η Θεσπρωτία έχει ανάγκη από ανθρώπους που να μπορούν να σταθούν απέναντι στο κέντρο εξουσίας
Τα τελευταία χρόνια, οι πολίτες της Θεσπρωτίας νιώθουν ολοένα και περισσότερο ότι ο νομός χάνει τη φωνή του.

Ότι απουσιάζει η ισχυρή πολιτική πίεση.
Ότι λείπει η ουσιαστική διεκδίκηση.
Ότι η περιοχή συχνά αντιμετωπίζεται ως δεδομένη.

Και εδώ ακριβώς είναι που η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία.

Γιατί ο Σωτήρης Γιάκης δεν επιλέγει τον εύκολο δρόμο της σιωπής.
Δεν περιορίζεται σε γενικόλογες τοποθετήσεις.
Δεν φοβάται να αγγίξει ζητήματα που εκθέτουν πολιτικές ανεπάρκειες και λάθος επιλογές προηγούμενων ετών.

Αντιθέτως, επιλέγει να αναδείξει το πραγματικό διακύβευμα:

Ποιο είναι τελικά το όραμα για την Ηγουμενίτσα και τη Θεσπρωτία;
Θα είναι απλώς ένας διαμετακομιστικός κόμβος;
Ή θα εξελιχθεί σε σύγχρονο αναπτυξιακό κέντρο με εκπαίδευση, τουρισμό, επιχειρηματικότητα και καινοτομία;

Αυτά είναι τα ερωτήματα που βάζουν οι σοβαρές πολιτικές προσωπικότητες.

Η πολιτική χρειάζεται ξανά ανθρώπους με καθαρό λόγο και αληθινή αγωνία για τον τόπο
Σε μια εποχή απόλυτης πολιτικής κόπωσης, οι πολίτες μπορούν πλέον εύκολα να ξεχωρίσουν ποιος μιλά από πραγματικό ενδιαφέρον και ποιος λειτουργεί απλώς διεκπεραιωτικά.

Η παρέμβαση του Σωτήρη Γιάκη έχει κάτι που σπανίζει:

Αυθεντικότητα.
Δεν γράφτηκε για να “παίξει” μία ημέρα στην επικαιρότητα.
Δεν γράφτηκε για προσωπική προβολή.
Δεν γράφτηκε για να χαϊδέψει αυτιά.

Γράφτηκε γιατί εκφράζει μια βαθύτερη αγωνία για το πού πηγαίνει αυτός ο τόπος.

Και αυτή ακριβώς η αυθεντικότητα είναι που κάνει ολοένα και περισσότερους πολίτες να βλέπουν στο πρόσωπό του μια σοβαρή πολιτική προοπτική για τη Θεσπρωτία.

Η Νέα Δημοκρατία οφείλει να ακούσει προσεκτικά τα μηνύματα της κοινωνίας
Οι εποχές έχουν αλλάξει.

Οι πολίτες δεν αρκούνται πλέον σε κομματικές ισορροπίες και μηχανισμούς.
Αναζητούν πρόσωπα με:

ουσιαστικό λόγο,
αναπτυξιακή αντίληψη,
δυνατότητα εκπροσώπησης,
πολιτικό θάρρος,
επαφή με την κοινωνία,
καθαρό όραμα για τον τόπο.
Και όταν εμφανίζονται άνθρωποι που μπορούν να εκφράσουν αυτή τη νέα ανάγκη της κοινωνίας, τα κόμματα οφείλουν να το αντιληφθούν εγκαίρως.

Γιατί η Θεσπρωτία δεν αντέχει άλλη στασιμότητα.
Δεν αντέχει άλλη πολιτική διαχείριση χαμηλών προσδοκιών.
Δεν αντέχει άλλη απουσία διεκδίκησης.

Χρειάζεται νέα δυναμική.
Νέα φωνή.
Νέα πολιτική σοβαρότητα.

Και η συγκεκριμένη παρέμβαση του Σωτήρη Γιάκη αποδεικνύει ότι διαθέτει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που μπορεί να αναζητά σήμερα η κοινωνία της Θεσπρωτίας για την επόμενη ημέρα.

Ολόκληρο το άρθρο του Σωτήρη Γιάκη

«Το Ξενία επιστρέφει στον τουρισμό. Το Πανεπιστήμιο ποιος το επιστρέφει στην Ηγουμενίτσα;»
Το ιστορικό ΞΕΝΙΑ της Ηγουμενίτσας επιστρέφει επιτέλους στον φυσικό του ρόλο: την τουριστική ανάπτυξη της πόλης και της Θεσπρωτίας. Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη που μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης, εξωστρέφειας και νέων επενδύσεων.

Όμως την ίδια στιγμή, η Ηγουμενίτσα συνεχίζει να μετρά μία τεράστια απώλεια: την αποδυνάμωση της πανεπιστημιακής παρουσίας στην περιοχή.

Το Πανεπιστήμιο δεν ήταν απλώς ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα. Ήταν ζωντανό κύτταρο ανάπτυξης, οικονομικής δραστηριότητας και πολιτισμού. Έφερνε νέους ανθρώπους στην πόλη, δημιουργούσε κίνηση στην αγορά, έδινε προοπτική και κρατούσε ζωντανή την ελπίδα ότι η Ηγουμενίτσα μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματικό περιφερειακό κέντρο.

Σήμερα, δυστυχώς, η Θεσπρωτία κινδυνεύει να μετατραπεί αποκλειστικά σε πέρασμα και όχι σε τόπο δημιουργίας και προοπτικής.

Η ανάπτυξη δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στον τουρισμό ή μόνο στο λιμάνι. Χρειάζεται πολυδιάστατη στρατηγική. Χρειάζεται εκπαίδευση, καινοτομία, νέες ιδέες, ανθρώπινο κεφάλαιο.

Η επιστροφή του ΞΕΝΙΑ είναι ένα θετικό βήμα. Αλλά η μεγάλη μάχη για το μέλλον της Ηγουμενίτσας και της Θεσπρωτίας είναι να επιστρέψει η γνώση, η ακαδημαϊκή ζωή και η προοπτική στον τόπο μας.

Και αυτή η μάχη αφορά όλους μας.

Continue Reading

Πολιτική

Το Ξενία επιστρέφει στον τουρισμό. Το Πανεπιστήμιο ποιος το επιστρέφει στην Ηγουμενίτσα;

Η αξιοποίηση μπορεί να είναι θετική. Δεν μπορεί όμως να κλείσει τη συζήτηση για την απώλεια της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη Θεσπρωτία..
Οι τελευταίες εξελίξεις για το Ξενία Ηγουμενίτσας αλλάζουν οριστικά το τοπίο.

Σύμφωνα με τα νεότερα δημοσιεύματα, η ΕΤΑΔ έδωσε στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων προθεσμία ενός μήνα για να εκκενώσει το Ξενία και να παραδώσει το κτίριο, ανοίγοντας τον δρόμο για παραχώρηση σε ιδιώτες και επαναλειτουργία του ως ξενοδοχειακή μονάδα.

Να είμαστε καθαροί.
Καμία σοβαρή φωνή δεν μπορεί να είναι αντίθετη στην αξιοποίηση ενός δημόσιου ακινήτου που παραμένει υποαξιοποιημένο.
Η ανάπτυξη είναι αναγκαία.
Οι επενδύσεις είναι αναγκαίες.
Η τουριστική αναβάθμιση της Ηγουμενίτσας είναι αναγκαία.
Όμως το ερώτημα είναι απλό:
Αν το Ξενία επιστρέφει στον τουρισμό, ποια είναι η απάντηση για το Πανεπιστήμιο;

Γιατί η Ηγουμενίτσα δεν χάνει απλώς ένα κτίριο.
Χάνει το βασικό πανεπιστημιακό της έρεισμα.
Και αυτό δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως πλήρης επιτυχία χωρίς αντίβαρο, χωρίς σχέδιο, χωρίς καθαρή δέσμευση για την τριτοβάθμια εκπαίδευση στη Θεσπρωτία.
Η πόλη έχει ήδη χάσει πολλά.
Έχασε την τριτοβάθμια παρουσία της.
Έμεινε εκτός ακαδημαϊκού χάρτη.

Είδε τις πανεπιστημιακές της υποδομές να μπαίνουν σε άλλη τροχιά.
Και τώρα καλείται να αποδεχθεί άλλη μία απώλεια ως φυσιολογική εξέλιξη.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα.
Όχι η αξιοποίηση.
Η αξιοποίηση μπορεί να έχει λογική.
Το πρόβλημα είναι να χάνει η πόλη την πανεπιστημιακή της προοπτική και να μην υπάρχει καμία σοβαρή απάντηση για την επόμενη μέρα.

Γιατί η ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι μόνο κλίνες, τραπέζια και εποχική κατανάλωση.
Αν η πόλη χάνει φοιτητές, πρέπει να κερδίσει κάτι ισάξιο σε γνώση, νεανική παρουσία και ακαδημαϊκή προοπτική.
Το 2021 κατέθεσα δημόσια την πρόταση για ίδρυση Πανεπιστημιακού Τμήματος Ναυτιλιακών Σπουδών στην Ηγουμενίτσα.
Όχι ως ευχή.
Όχι ως σύνθημα.
Αλλά ως στρατηγική πρόταση.
Η Ηγουμενίτσα έχει λιμάνι.
Έχει θέση στην Αδριατική.
Έχει σύνδεση με την Εγνατία.
Έχει φυσική σχέση με τη ναυτιλία, τις μεταφορές, τη διαχείριση λιμένων, τα logistics και τη γαλάζια οικονομία.
Αν μια τέτοια πόλη δεν μπορεί να διεκδικήσει ένα τέτοιο τμήμα, τότε ποια μπορεί;

Η πρόταση δεν έμεινε στο χαρτί.
Λίγες ημέρες μετά, στις 5 Απριλίου 2021, έφτασε στον κοινοβουλευτικό έλεγχο μέσω της Ελληνικής Λύσης, με ερώτηση προς την τότε Υπουργό Παιδείας και αριθμό πρωτοκόλλου 5656/05-04-2021.
Το 2022 επανήλθε από το Κοινό των Θεσπρωτών προς το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
Το 2024 επανήλθα με ολοκληρωμένη πρόταση για το Ξενία και τις πανεπιστημιακές υποδομές της Ηγουμενίτσας.
Και έναν χρόνο μετά, η ίδια βασική κατεύθυνση υιοθετήθηκε ουσιαστικά και από τη νέα δημοτική αρχή, με πρόταση για Τμήμα Ναυτιλιακών Σπουδών και Διαχείρισης Λιμένων.
Άρα η πορεία είναι καθαρή.
Η ιδέα υπήρχε.

Κατατέθηκε δημόσια.
Έφτασε στη Βουλή.
Υιοθετήθηκε από φορείς.
Επανήλθε από τον Δήμο.
Αυτό που έλειψε ήταν ο μηχανισμός νίκης.
Δεν υπήρξε σοβαρός φάκελος.
Δεν υπήρξε σταθερό μέτωπο διεκδίκησης.
Δεν υπήρξε πολιτική πίεση με διάρκεια.
Δεν υπήρξε καθαρή δέσμευση.
Και έτσι φτάσαμε εδώ.
Το Ξενία να φεύγει από την πανεπιστημιακή προοπτική.
Και την πόλη να καλείται να το δεχθεί ως απλή αξιοποίηση ακινήτου.

Όμως η Ηγουμενίτσα δεν χρειάζεται μόνο κλίνες.
Χρειάζεται φοιτητές.
Χρειάζεται γνώση.
Χρειάζεται ακαδημαϊκή ζωή.
Η ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη.
Ναι στην τουριστική αξιοποίηση.
Ναι στις επενδύσεις.
Ναι στην αναβάθμιση της περιοχής.

Αλλά όχι χωρίς απάντηση για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Όχι χωρίς αντιστάθμισμα.
Όχι χωρίς φάκελο.
Όχι χωρίς σχέδιο.
Όχι χωρίς δέσμευση.
Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων μίλησε για πολυδύναμο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό κέντρο, θερινά σχολεία, εργαστήρια, συνέδρια, Erasmus και άλλες δράσεις.
Χρήσιμα όλα αυτά.

Αλλά δεν είναι κανονικό πανεπιστημιακό τμήμα.
Δεν είναι φοιτητές στην πόλη όλο τον χρόνο.
Δεν είναι πρόγραμμα σπουδών.
Δεν είναι μόνιμη ακαδημαϊκή καθημερινότητα.
Δεν είναι επιστροφή της Ηγουμενίτσας στον χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά.
Η πόλη δεν μπορεί να παρηγορηθεί με υποκατάστατα.

Αν κάποιοι θεωρούν ότι το Πανεπιστήμιο στην Ηγουμενίτσα είναι τελειωμένη υπόθεση, ας το πουν δημόσια.
Να πουν ότι δεν θα υπάρξει τμήμα.
Ότι δεν θα υπάρξουν φοιτητές.
Ότι δεν θα υπάρξει ακαδημαϊκή ζωή.
Ότι η Ηγουμενίτσα δεν θα επιστρέψει στον πανεπιστημιακό χάρτη.
Αν δεν το λένε, τότε οφείλουν να δουλέψουν σοβαρά για το αντίθετο.
Με μελέτη σκοπιμότητας.
Με τεκμηρίωση γνωστικού αντικειμένου.
Με συνεργασία με το λιμάνι.
Με σύνδεση με ναυτιλία, logistics, διαχείριση λιμένων και γαλάζια οικονομία.
Με Δήμο, Περιφέρεια, ΟΛΗΓ, Επιμελητήριο, Πανεπιστήμιο και φορείς σε ένα κοινό μέτωπο.

Η Θεσπρωτία δεν αντέχει άλλες ήττες χωρίς τέλος.
Δεν αντέχει να χάνει πρώτα τα τμήματα και μετά τις υποδομές.
Δεν αντέχει να της ζητούν να αποδεχθεί κάθε απώλεια ως φυσιολογική εξέλιξη.

Χωρίς νέα γενιά, μια πόλη δεν πεθαίνει απότομα.
Πεθαίνει σιγά σιγά.
Με λιγότερη κίνηση.
Λιγότερη δημιουργία.
Λιγότερη φαντασία.
Λιγότερη πίστη στο μέλλον.
Το Ξενία μπορεί να αξιοποιηθεί.
Η Ηγουμενίτσα όμως πρέπει να πάρει απάντηση για το Πανεπιστήμιο.
Γιατί αυτή τη φορά δεν μιλάμε για έναν μελλοντικό κίνδυνο.
Μιλάμε για μια εξέλιξη που βρίσκεται ήδη σε κίνηση.
Και αν χαθεί οριστικά η υπόθεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ηγουμενίτσα, δεν θα μιλάμε απλώς για άλλο ένα χαμένο έργο.
Θα μιλάμε για μια πόλη που είδε το μέλλον της να απομακρύνεται και δεν ζήτησε το αναγκαίο αντιστάθμισμα.
Για μια πόλη που αποδέχθηκε να γεράσει πριν την ώρα της.

Σωτήρης Γιάκης

 

Continue Reading

Πολιτική

Όταν η πολιτική σύγκρουση επιστρέφει στην ουσία: Το άρθρο του Σωτήρη Γιάκη που άνοιξε συζήτηση στη Θεσπρωτία

Υπάρχουν στιγμές στην τοπική πολιτική ζωή όπου ένα πολιτικό κείμενο ξεπερνά τα όρια μιας συνηθισμένης ανακοίνωσης και μετατρέπεται σε δημόσια πολιτική παρέμβαση με ξεκάθαρο αποτύπωμα.

Το πρόσφατο άρθρο του Σωτήρη Γιάκη για τα έργα αγροτικής οδοποιίας στη Θεσπρωτία προκάλεσε ήδη έντονες συζητήσεις στον τοπικό δημόσιο διάλογο, καθώς αγγίζει ένα θέμα που εδώ και χρόνια συζητείται χαμηλόφωνα στην κοινωνία του νομού:

Την πολιτική ιδιοποίηση έργων και χρηματοδοτήσεων που ανήκουν θεσμικά στους Δήμους και στα εθνικά προγράμματα.

Το κείμενο του Σωτήρη Γιάκη δημοσιεύεται αυτούσιο:

Τα έργα της Θεσπρωτίας δεν είναι προσωπική προεκλογική αφίσα κανενός

Η Θεσπρωτία έχει κουραστεί.
Κουράστηκε να βλέπει το ίδιο πολιτικό έργο να παίζεται ξανά και ξανά.

Να ανακοινώνονται έργα που σχεδίασαν οι Δήμοι, που εντάχθηκαν μέσα από εθνικά προγράμματα, που χρηματοδοτούνται από χρήματα του ελληνικού λαού — και στο τέλος να εμφανίζονται συγκεκριμένοι πολιτικοί παράγοντες σαν προσωπικοί ευεργέτες του τόπου.

Αυτή η εποχή πρέπει να τελειώσει.

Τα έργα αγροτικής οδοποιίας που αφορούν τη Θεσπρωτία είναι θετικά και αναγκαία.
Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι του νομού αξίζουν καλύτερες υποδομές, ασφαλείς προσβάσεις και πραγματική στήριξη.

Αλλά η αλήθεια δεν μπορεί να παραποιείται για προεκλογική κατανάλωση.

Γιατί τα έργα αυτά δεν είναι προσωπικό επίτευγμα κανενός βουλευτή.

Είναι έργα που εντάσσονται σε πανελλαδικό πρόγραμμα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο αφορά 365 έργα σε 123 Δήμους της χώρας, συνολικού προϋπολογισμού 194 εκατομμυρίων ευρώ.

Οι δικαιούχοι είναι οι Δήμοι.
Οι Δήμοι υπέβαλαν τις προτάσεις.
Οι τεχνικές υπηρεσίες των Δήμων προετοίμασαν τους φακέλους.
Οι Δήμοι θα κληθούν να υλοποιήσουν τα έργα.

Αυτά είναι τα πραγματικά δεδομένα.

Όλα τα υπόλοιπα είναι πολιτική σκηνοθεσία.

Και η Θεσπρωτία έχει πληρώσει ακριβά αυτή τη σκηνοθεσία εδώ και χρόνια.

Έχει πληρώσει την πολιτική των φωτογραφιών.
Την πολιτική των δελτίων τύπου.
Την πολιτική των προσωπικών “παρεμβάσεων” που παρουσιάζονται λες και ο τόπος είναι προσωπικό φέουδο κάποιων επαγγελματιών της εξουσίας.

Η κοινωνία όμως πλέον βλέπει.

Βλέπει ποιοι βρίσκονται μπροστά μόνο όταν ανοίγουν οι κάμερες.
Βλέπει ποιοι εμφανίζονται μόνο όταν υπάρχουν έτοιμες χρηματοδοτήσεις για να βάλουν το όνομά τους δίπλα στο έργο.
Βλέπει ποιοι προσπαθούν να μετατρέψουν κάθε κυβερνητική απόφαση και κάθε προσπάθεια της αυτοδιοίκησης σε προσωπική προεκλογική αφίσα.

Και κυρίως βλέπει ποιο είναι το αποτέλεσμα τόσα χρόνια.

Μια Θεσπρωτία που συνεχίζει να χάνει νέους ανθρώπους.
Μια Θεσπρωτία που βλέπει χωριά να ερημώνουν.
Μια Θεσπρωτία που περιμένει ακόμα σοβαρές επενδύσεις, πραγματική ανάπτυξη και πολιτική εκπροσώπηση με δύναμη και σχέδιο.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποιος θα βγει πρώτος να πανηγυρίσει για ένα πρόγραμμα.

Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο:

Πού ήταν όλοι αυτοί όταν η Θεσπρωτία έχανε ευκαιρίες;
Πού ήταν όταν ο τόπος έμενε πίσω;
Πού είναι το μεγάλο σχέδιο για τον πρωτογενή τομέα;
Πού είναι οι μεγάλες διεκδικήσεις;
Πού είναι οι υποδομές που θα κρατήσουν ζωντανή την ύπαιθρο;
Πού είναι το πολιτικό αποτύπωμα που άλλαξε πραγματικά τον νομό;

Γιατί η αλήθεια είναι σκληρή:

Όταν ένας πολιτικός αναγκάζεται να οικειοποιείται συνεχώς δουλειά άλλων, συνήθως συμβαίνει επειδή δεν έχει αρκετό δικό του έργο να παρουσιάσει.

Η Θεσπρωτία δεν χρειάζεται άλλους πολιτικούς κομπάρσους των εξελίξεων.
Δεν χρειάζεται άλλους ανθρώπους που εμφανίζονται στο τέλος της διαδρομής για να φωτογραφηθούν δίπλα στην πινακίδα ενός έργου.

Χρειάζεται ανθρώπους που διεκδικούν πριν ληφθούν οι αποφάσεις.
Ανθρώπους που συγκρούονται όταν απαιτείται.
Ανθρώπους που μπορούν να κοιτάξουν την κοινωνία στα μάτια χωρίς επικοινωνιακά τεχνάσματα και πολιτική βιτρίνα.

Ο Σωτήρης Γιάκης εκφράζει ακριβώς αυτή την ανάγκη αλλαγής.

Μια άλλη πολιτική νοοτροπία.
Με λιγότερα χειροκροτήματα για τα αυτονόητα και περισσότερη απαίτηση για πραγματικό αποτέλεσμα.
Με λιγότερες δημόσιες σχέσεις και περισσότερη ουσία.
Με λιγότερη πολιτική ιδιοκτησίας και περισσότερη αλήθεια απέναντι στους πολίτες.

Γιατί η Θεσπρωτία δεν ανήκει σε κανέναν πολιτικό μηχανισμό.
Δεν είναι προσωπικό brand κανενός.
Και τα έργα των Δήμων δεν είναι προσωπικά τρόπαια κανενός.

Σωτήρης Γιάκης

Η πολιτική ουσία πίσω από το άρθρο

Το ενδιαφέρον στο συγκεκριμένο κείμενο δεν βρίσκεται μόνο στη σκληρή γλώσσα ή στις πολιτικές αιχμές.

Βρίσκεται κυρίως στο ότι για πρώτη φορά εδώ και αρκετό καιρό διατυπώνεται τόσο ανοιχτά μια συνολική αμφισβήτηση του τρόπου με τον οποίο ασκείται η πολιτική εκπροσώπηση στη Θεσπρωτία.

Για χρόνια στην ελληνική περιφέρεια οικοδομήθηκε ένα συγκεκριμένο πολιτικό μοντέλο:

Ο βουλευτής παρουσιαζόταν περίπου ως προσωπικός διαχειριστής των κρατικών χρηματοδοτήσεων.
Κάθε έργο, κάθε ένταξη, κάθε κυβερνητικό πρόγραμμα εμφανιζόταν ως αποτέλεσμα “παρέμβασης” συγκεκριμένων πολιτικών προσώπων.

Μέσα σε αυτή τη λογική, οι Δήμοι, οι υπηρεσίες, οι τεχνικοί μηχανισμοί και οι θεσμικές διαδικασίες περνούσαν σε δεύτερη μοίρα.

Το άρθρο του Σωτήρη Γιάκη επιχειρεί ουσιαστικά να αποδομήσει ακριβώς αυτή τη νοοτροπία.
Η κοινωνική κόπωση πίσω από τη σύγκρουση
Το άρθρο Γιάκη φαίνεται να πατάει πάνω σε μια υπαρκτή κοινωνική κόπωση που υπάρχει σήμερα στη Θεσπρωτία.

Και αυτή η κόπωση δεν αφορά μόνο κόμματα ή πρόσωπα.

Αφορά συνολικά την εικόνα μιας περιοχής που, παρά τα πλεονεκτήματά της, συνεχίζει να αισθάνεται ότι μένει πίσω.

Μιας περιοχής που βλέπει νέους ανθρώπους να φεύγουν, χωριά να ερημώνουν και τις μεγάλες αναπτυξιακές συζητήσεις να επιστρέφουν συνεχώς χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Η στρατηγική πολιτική στόχευση
Ο Σωτήρης Γιάκης επιχειρεί να εμφανιστεί ως εκπρόσωπος μιας διαφορετικής πολιτικής λογικής.

Μιας λογικής που συγκρούεται με την “πολιτική βιτρίνας”, όπως χαρακτηριστικά υπονοεί το ίδιο το άρθρο.

Η φράση «Η Θεσπρωτία δεν χρειάζεται πολιτικούς κομπάρσους των εξελίξεων» είναι ίσως η πιο καθαρή πολιτική γραμμή ολόκληρου του κειμένου.

Γιατί δεν αποτελεί απλώς μια κριτική για ένα έργο ή ένα πρόγραμμα.
Αποτελεί μια συνολική αμφισβήτηση του τρόπου με τον οποίο ασκήθηκε πολιτική εξουσία στον νομό τα τελευταία χρόνια.
Το πραγματικό πολιτικό ερώτημα
Τελικά, το σημαντικότερο που αφήνει πίσω του αυτό το άρθρο είναι ένα πολιτικό ερώτημα που δύσκολα μπορεί πλέον να αποφευχθεί:

Χρειάζεται η Θεσπρωτία μια διαφορετική μορφή πολιτικής εκπροσώπησης;

Μια εκπροσώπηση πιο διεκδικητική, πιο ουσιαστική και λιγότερο επικοινωνιακή;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν θα δοθεί μέσα από άρθρα ή ανακοινώσεις.
Θα δοθεί από την ίδια την κοινωνία.

Όμως είναι σαφές ότι η πολιτική συζήτηση που άνοιξε ο Σωτήρης Γιάκης δεν πέρασε απαρατήρητη.

Και πιθανότατα δεν θα κλείσει εύκολα.

Continue Reading
Advertisement
Advertisement

Αθλητικά